In het verleden verdween in de regio veel landbouwgrond door havenuitbreidingen en natuurcompensatie. Dubbel Doel kiest nu voor samenwerking met de landbouw. Vijftien landbouwers uit het gebied tussen Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht en Sint-Gillis-Waas bundelen sinds vorig jaar hun krachten met de Vlaamse overheid om te werken aan een toekomstgerichte landbouw die ook de natuur vooruithelpt. 

Gedeelde ambitie

De kiem van Dubbel Doel ligt bij de Europese instandhoudingsdoelen voor de bruine kiekendief, een roofvogel die afhankelijk is van een gezond en divers voedselaanbod in het open veld. Dat kan met meer natuur, maar even goed met een groter voedselaanbod in het landbouwgebied. 

Dubbel Doel draait op 150 hectare volveldse maatregelen, zoals luzerne, grasklaver en bloemenstroken, en op een brede ondersteuning van landbouwers in de streek (ruim 1.500 hectare). Het project is opgezet om landbouwers te ondersteunen in de transitie naar een duurzame, toekomstgerichte landbouw die ook natuurvriendelijk is. Wie op eigen akkers Dubbel-Doel-teelten realiseert, krijgt langdurig landbouwgronden in beheer voor dezelfde teelten. Hoe ecologischer men werkt, hoe meer overheidsgrond beschikbaar wordt gesteld, tot wel drie keer het ingezaaide areaal.

Wat gebeurt er op het veld?

Het project is nu bijna een jaar onderweg. De eerste resultaten zijn zichtbaar én leerzaam. De overgang naar meerjarige teelten als luzerne bleek niet zonder uitdaging. Een nat najaar en een droog voorjaar maakten het inzaaien lastig. Maar eenmaal op gang, tonen deze gewassen zich klimaatrobuust en veerkrachtig. Veel luzerne- en graanpercelen liggen er zelfs met de droogte, goed bij. Andere teelten zoals veldbonen zien wel af van de lange droogte.

Ook de permanente bloemen- en kruidenstroken zijn een schot in de roos. Ze trekken bestuivers en natuurlijke plaagbestrijders aan én blijken inzetbaar als veevoeder. De stroken dienen bovendien als permanente zones voor biodiversiteit tussen de teelten door.

Het Dubbel Doel-project sluit aan bij het boerderijproject in het grenspark. Met reststromen uit natuurbeheer verbeteren landbouwers de bodemgezondheid van hun akkers. Die compost verbetert de bodemstructuur en de bodemwaterhuishouding en maakt landbouwgrond weerbaarder tegen klimaatextremen. De struweeltjes die vanaf dit najaar worden gerealiseerd op overheidspercelen, zullen houtige beheerresten opleveren, die ook voor het compostproject een dankbare grondstof zijn.

Samenwerken aan perspectief

Dubbel Doel is meer dan een project op het veld. Het is ook een leertraject waarin landbouw, natuur en beleid samenkomen. De landbouwers worden vandaag geconfronteerd met grote uitdagingen: van veranderende regelgeving tot klimaatextremen en toenemende ganzendruk. Dit vraagt om flexibiliteit en maatwerk in de maatregelen om zowel voor natuurdoelen als in de landbouwpraktijk toepasbaar te zijn. We monitoren wat dit project opbrengt voor de bodem, de biodiversiteit en de landbouw. Als maatregelen niet goed zijn voor één van deze drie, dan moeten we zo flexibel zijn om de maatregelen aan te passen.

In een soms moeilijke en complexe tijd voor de landbouwer, toont Dubbel Doel hoe samenwerking kan leiden tot duurzame landbouwoplossingen. En dat is een dubbele winst, voor iedereen.